|
INTERVENCIÓN DO AUTOR
Ilmo. Sr. Director Xeral, benquerido
Director amigo Jesús, benqueridos maestros Rafael e Juan José, amiga e
compañeira Patricia, autoridades, amigas e amigos... boas tardes.
Era unha vez un xeitoso cacho de terra que orbitaba arredor do astro rei.
A Nai Natureza dispuxera cinco grandes áreas de distribución xeográfica
que logo chamaron continentes. No máis vello deles nun tempo localizouse
unha terra co selo da man de Deus.
Era o país de meigas e trasgos; da
vehemencia gastronómica; da gaita e do pandeiro; do marisco de mar e de
cortello; das festas e romarías; da caña de herbas e das denominacións de
orixe; de Pedro Madruga e os Irmandiños; do Entroido e a Pascua; do
Xacobeo e a Galicia Calidade.
Era unha terra tan próspera e productiva
que case había máis vacas que persoas. A felicidade, vaia, medíase por
litros de leite.
Esa terra tiña uns ríos limpos e
maxestuosos con grandes chorreiras, remuíños, pozos e fervenzas. A súa
beleza tanto chamou a atención que un visionario ferrolán decidiu
amansalos e acabou convertendo aquelas bravías augas en bañeiras
estancadas, en inmensas piscinas naturais para solaz esparexemento das
xentes. O pobo amosábase sumisamente feliz. Tan feliz que, nunha sociedade
aínda machista, non importaba que unha dama rexentase o dominio do botón.
Para completa-lo esperpento pauloviano, o
espabiladillo de turno instalara un gran altavoz, pero non para avisar das
soltas repentinas das presas; era o espello onde reflecti-la vanagloria
propia e onde enchouparse de vaidade. Con aquel instrumento fauneiro e
pouco de deportivo, un prosaico e onírico erudito das ondas configurara un
sanedrín de eminentes, atávicos e preclaros cerebros pensantes arredor
dunha gran mesa -que tamén era redonda pero camilla- mentres que os máis
insignes avezados e cavadizos caían na ignominia do pelotón dos ocluídos.
O mafias -con c- sachara a súa leira aínda que ía deixando pufos por onde
fose co seu club virtual de xornalismo, turisno natural e aventura.
O enroque completábase con que o gran
druída da cousa, un incompetente xefeciño do sector, pasaría por ser un
excelente empresario enerxético ou polo mellor arquitecto palacego
rememorando as milenarias construccións faraónico-exipcias. ¡Que gran
defensor dos bloques de cemento! Vaia par de paxaros.
E voces, o que se di voces, algunhas había;
pero escoitábaselles pouco entre mantedores e mantidos por unha banda e o
integrismo conservacionista pola outra. E todos eles comían do mesmo prato,
o prato que servían os pescadores. Ademais esas poucas voces de alarma
eran soterradas en vivo. ¿Pero que pretendían eses inconscientes, eses
insensatos, se había troitas ata nos sumidoiros? Reparen en que si habería
troitas que competían en número coas vacas. Pero paulatinamente reducíase
o cupo de capturas e algún río adoptaba nomenclaturas abreviadas como SAR
-Ese A Erre- enténdase: Só Admito Residuos.
O Gran Consello de canas e cestos, sabedor
e decididor, temperaba co café para todos ninguneando as voces
discordantes. A normativa cáseque perseguía máis ó pescador infractor que
ó infractor furtivo.
Aquel País de
lampreas e pesqueiras; de reos, troitas e salmóns; de anguías e angulas;
era feliz porque os vellos tiñan pensión garantida ata o 2025, a
Seguridade Social saíra da quebra socialista e o próximo presidente
podía
ser pontevedrés.
Era como se tanta felicidade non coubera ou
coubese cando uns mecenas altruístas da opresora cultura centralista
cometeron a ruindade aldraxenta, o perverso vilipendio e a granítica
ofensa de publicar un libro sobre pesca referido ó devandito País.
Non me dirán que este non é un País de
fábula.
E a seguir, voulles falar do libro.
A significación da pesca continental en
Galicia escapa a grandes rasgos da percepción colectiva xeral. Ó estarmos
á beira dun río estamos contribuíndo ó coidado do patrimonio natural
galego, estamos adquirindo benestar e axudamos á conservación do medio
ambiente, pero sermos pescadores convértese lamentablemente en diana dos
dardos envelenados de francotiradores á espreita. A licencia de pesca,
máis ca un carné de identidade, hoxe corre o risco de se converter nunha
ficha policial. Como di o doutor Moralejo, sábese de quen pesca con cana e
sen licencia, pero non se sabe de ninguén que pesque con licencia e sen
cana.
E, aínda así, con esta requenaterna e que
no lugar onde o deporte nacional é a sesta e non a lectura, hai
engaiolantes tolos que publican libros. Refírome, obviamente, a Ediciones
Tutor, alonxando de min calquera mérito por mínimo que poida ter.
Para eles o meu primeiro agradecemento pola
confianza que depositan no meu traballo; agardo atesourala debidamente.
Querido Director, amigo Jesús, moitas gracias, extensibles e compartidas
con ese galego bo e xeneroso que tes como Director Editorial de Pesca, o
meu amigo e mestre Emilio Fernández Román. Transmite tamén o meu
agradecemento ós restantes profesionais de Ediciones Tutor.
Para Rafael Del Pozo, o Doutor Moralejo e
Guy Roques, á devoción profesional que lles profesaba antes de coñecelos
agora sumarémo-la sentida gratitude persoal dun pescador-autor emocionado.
Ós meus amigos e compañeiros dos medios de
comunicación aquí presentes, principalmente ós alóctonos, que co seu
traballo e a súa axuda empurran do carro pola dificultosa corredoira
empedrada. Gracias a Fernando Alvarez-Sotomayor, Eduardo Fernández, Pablo
Checa, Francisco Javier Martínez –aquí presentes- e en especial a aqueles
que solicitan asiduamente os meus servicios e os meus humildes
coñecementos; ponse así de manifesto que non é doado ser profeta en terra
propia.
Gracias ós meus amigos pescadores, os que
están aquí e os que non puideron acompañarnos, por seren e significarse
como inesgotables fontes de saber do acerbo pesqueiro. Gracias a todos
eles. En especial a Pepe Casal e Dionisio Beltrán, cos que a reomanía está
en débeda. Gracias a Familia de Sito Fernández, o Vello de Cambre, por
saber herdárno-lo risco e a José Mayo por facer unha toda unha industria
artesanal deste trebello sen par.
Gracias a España -noraboa polo teu libro,
Joaquín-, Paulino –que sempre é o segundo e le-los meus libros antes de
publicalos-, a Zulueta, Iglesias, e tantos compañeiros de pesca polas
gratificantes, edificantes, constructivas e prósperas xornadas de
convivencia coa cana na man.
Gracias, así mesmo, a todos aqueles que me
proporcionaron tan valioso coma imprescindible material para este libro:
riscos, debuxos, mapas, datos, etc. En especial ó Doutor Cobo, gracias
Fernando.
Gracias a Olimpus Comunicación, con Carlos
Gey á fronte, por creer nos meus proxectos e por entender a miña visión da
pesca.
Gracias ó Concello de Padrón por
permitirnos celebrar este acto.
E un último agradecemento. Ós meus fillos
Pablo e Antía e á súa nai Encarna, por seren pescadores, e ademais dos
comprometidos e sensatos.
Quixera este humilde cronista dispoñer dos
borbotóns e gorxeos dialécticos de Otero Pedrayo, da sutileza e cercanía
xornalística do inimitable e irrepetible Cunqueiro ou da cativadora dozura
de Celso Emilio para glosa-las excelencias dunha actividade ancestral onde
río e pescador forman unha dicotomía con pedigree.
A pesca da troita, reo e salmón representa
un sentir cheo de rechouchíos e aloumiños para o espírito. Un río con
salmónidos é sinónimo de calidade de vida, máxima irefutable de Rafael del
Pozo. Pescar é unha arelanza saudosa como diría o Patriarca das Letras
Galegas. Hexemoniza tres fascinantes virtudes: sabedoría, xustiza e
temperanza.
Dentro do multiforme abano desta afección,
é merecente dunha atención sobranceira a pesca do reo. O Salmo trutta
trutta, o príncipe, o proxectil prateado, soubo gaña-la mañas de hábiles
artesáns e de pescadores responsables para facer da súa captura unha
liturxia enxébrica por demais.
Se as terras do País dos Mil Ríos forzaron
unha idiosincrasia pesquil acorde ós tempos, dentro da evolución da mesma
o Risco é un trebello sen par, sen parangón, indíxena e aínda un tanto
descoñecido, como comprobarán os que cheguen a le-lo libro.
O reo non é un peixe máis das nosas concas
e, sen rabuñar ningún merecemento a troitas e salmóns, a súa pesca estase
convertendo en epicento neurálxico dunha actividade lúdica e deportiva que
atravesa por momentos preocupantes.
Non sei se cometería unha ousadía ó
escribir este libro, polas circunstancias que atravesan lectura e pesca,
pero créanme que poucas satisfaccións semellantes me pode da-la vida coma
a de participar a todos as ledicias e os problemas que envolven esta
actividade.
Por moito ou pouco mérito que teña este
traballo, non deixa de ter un serio handicap: publícase paradoxalmente
cando xa poucos pescamos con risco, xa que o inadecuado horario legal
apenas faculta un cuarto de hora para utilizalo.
Quixera, Sr. Director Xeral, que vostede
entendese a profunda interquenencia que este horario causa nos case cen
mil pescadores galegos. Este horario, que vostede herdou, debe ser
concatenado e formateado con profesionalidade e rigor e non só con
criterios administrativos. Cómpre modificar e desenlea-la Lei de Pesca
para non chegarmos ó grouxístico Axioma de Allen: “cando todo falla, é que
hai que ler de novo as instruccións”; aínda estamos a tempo e non todo
falla. É factible facendo bo o pensamento de Marilyn vos Savant de
adquirilo coñecemento por medio do estudio e a sabedoría a través da
observación. Os forames esgrimiranse como alicerces e non como argumento
excluínte. Débese ampliar unha hora máis pola noite para pescar
exclusivamente con risco. Se nos ríos hai pescadores evitaremos que entren
os estromizadores depredadores de dúas patas.
Esta teima debátese nun momento no que está en entredito cómo nortea-la
pesca continental.
Sr. Ruíz de Almirón, téñoo a vostede por un
técnico cualificado e por político serio, comprometido, sensible e eficaz.
Estou convencido de que vai estudiar esta demanda, non sei se será viable
arranxa-lo problema, pero quedaría satisfeito só polo simple feito de que
alguén mostrase un mínimo de interese.
Quixera, así mesmo, formular hoxe un desexo:
que tódolos medios de comunicación galegos prestasen un anaco mais de
atención ó mundo da pesca continental. Debemos reparar en que os nosos
referentes son foráneos pero en Galicia hai materia prima dabondo para
elaborar productos audiovisuais que dignifiquen esta nobre actividade. Os
medios galegos deben prestar máis atención ó mundo da pesca fluvial.
Postos a intentalo, ou alomenos demandalo, consolarémonos con que a Platón
tampoco o entenderon en Siracusa.
Este segundo traballo éncheme de ledicia,
de orgullo e ven pór íntimo refrendo ás orixes dos meus apelidos: os
Piñeiro con berce nas nobres terras do Mandeo betanceiro e os Moure cunha
ponte, un río e tres pedras de prata no escudo; as tres pedras que son as
do Val do Roncal do Pirineo español.
E, sendo de Catoira, querendo a San Lois de
Cesures, vivindo en Padrón e traballando en Compostela, non podería
rematar sen falar de Mondariz-Balneario. Esa mítica, meiga e emblemática
concepción de Peinador Vela onde, de cando en vez, vou a estar con Meu Pai,
Pepín, que canso da vida terreal decidiu acepta-la invitación de Xosé
Antonio Lorenzo, amigo e Alcalde, para trasladarse a unha estrela do
firmamento mondaricano.
Para que vostedes se fagan unha idea do
feiticeiro que pode chegar a ser este peixe, cóntolles que días atrás,
Xosé Antonio e quen lles fala estabamos con Piñeiro Ares tentando uns reos
no Tea sen moita fortuna.
Meu Pai díxome:
- Neno, estes reos non pican coma os do
Ulla.
Ó que contestou presto Xosé Antonio:
- Pepín, é que estes reos están máis versados...
Teño dito, en Padrón, no sábado do Entroido
do Ano Santo de 2004.
Moitas gracias.
|
